Bisdomblad – Popmuziek tussen spirit en satan

Het wordt zo langzamerhand een traditie aan het eind van heet jaar, de top 2000. De beste popmuziek aller tijden. Wel is het vooral iets voor oudere jongeren, zeg maar van rond de vijftig. Jongeren hebben vaak het gevoel dat het niet hun soort muziek is. Omdat ik jaren in een band heb gespeeld die oude soul ten gehore bracht, van Aretha Franklin tot de godfather of soul James Brown en vele anderen, is het voor mij zonder meer een feest der herkenning. Wel luister ik pas de laatste jaren naar de teksten: vroeger verstond ik ze niet of zo anders dat de betekenis alleen voor mij begrijpelijk was! Ik zou geen theoloog zijn als het me nu niet zou opvallen hoeveel religie er in popmuziek zit.
Misschien heb ik het al eens verteld, dan daarvoor excuses maar na zoveel jaren Parels uit de Schattengrot weet ik ook niet meer precies welke parel nog verborgen is gebleven. Het gouden nummer Stairway to heaven, jaren in de top 5, zelfs vele malen op nummer één. Waar gaat dat nummer over? Generaties fans hebben hierover vertwijfeld met hun handen in de lange maar goed gewassen haren gezeten. Zoals het hoort hebben de leden van Led Zeppelin er ook nooit meer iets over losgelaten. Daar gaat –ie dan:

http://t1.gstatic.com/images?q=tbn:ANd9GcRYlv8dqCQkOEMCLgeIa5GuDdQjikSPpJtnSS7MgjFwCQfVRAcuThere’s a lady who’s sure all that glitters is gold
And she’s buying a stairway to heaven
When she gets there she knows, if the stores are all closed
With a word she can get what she came for
Ooh, ooh, and she’s buying a stairway to heaven

Het lijkt me dat het hier gaat over een vrouw die het geheim bezit van de weg naar de hemel: een trap, een bekend mystiek beeld, denk aan de Jacobsladder. Zij ‘koopt’ die weg naar de hemel, maar niet met klatergoud van het aardse bezit. Wel ziet zij in al het blinkende wat werkelijk van waarde is, zodat het spreekwoord: het is niet alles goed wat er blinkt, door haar wordt omgedraaid. Zij doet dat met een ‘verlossend’ woord en ze is er zeker van dat ze het krijgt..

Tweede couplet:
There’s a sign on the wall but she wants to be sure
‘Cause you know sometimes words have two meanings
In a tree by the brook, there’s a songbird who sings
Sometimes all of our thoughts are misleading
Ooh, it makes me wonder

Er is een teken aan de wand: bekende uitdrukking, maar weinigen weten dat die direct uit de bijbel komt: het apocalyptische boek Daniel 5. De woorden verwijzen naar de befaamde tekens die koning Belshazar op de muur ziet geschreven: Mene, Tekel, oefarsin. Gewogen en te licht bevonden en verdeeld. Teken aan de wand betekent dus: er is een oordeel over onze wereld aanstaande, ondanks of juist omdat we niets vermoedend in onze rijkdom zwelgen. In de volgende coupletten is het even religieus, maar misschien meer Keltisch:

There’s a feeling I get when I look to the west
And my spirit is crying for leaving
In my thoughts I have seen rings of smoke through the trees
And the voices of those who stand looking
and it makes me wonder
really makes me wonder

De verwondering is het begin van het zoeken naar zin. De blik naar het Westen is misschien de eindeloze oceaan die zich vanaf Ierland aandient en waar de Kelten meenden dat de Gelukzalige eilanden lagen.

And it’s whispered that soon if we all call the tune
Then the piper will lead us to reason
And a new day will dawn for those who stand long
And the forest will echo with laughter

Gaat het hier om een eensgezindheid die alle mensen zal bezielen, zodat we de fluitspeler zullen volgen die ons naar de onbekende verte zal leiden? Zelfs heel de natuur zal zich verheugen: de wouden zullen echoën van gelach. Tolkien, maar misschien ook psalm 114!
Ik houd het hier maar bij, maar verwijs toch ook nog even naar een site van Amerikaanse fundamentalistische christenen, die in veel popmuziek juist satanische invloed horen. Dan moet je het nummer wel achterstevoren draaien!

Here’s To My Sweet Satan
The One Who’s Little Path
Who’s Power is Hate and..
He’ll Give those with him 666
There was a little toolshed
Where he made us suffer,
sad Satan.

Het getal 666 (van het beest uit de Apocalyps) alsook satan zou dan te horen zijn. Volgens mij is het nep: want waar staat in deze song drie keer een s klank? Hoe kan je dan drie keer six six six horen als je de song achterstevoren speelt? Sommige mensen kunnen een mooie song gewoon niet met rust laten… Hoe dan ook, veel plezier ermee!http://www.unoriginal.co.uk/stairwaytoheaven.html

Marcel Poorthuis
Bisdomblad Haarlem-Amsterdam, februari 2011